Mindfulness wordt wel beschreven als opmerkzaamheid: het bewust aanwezig zijn in het hier en nu, op een milde, vriendelijke manier. Door deze vorm van aandacht te trainen in verschillende situaties raak je meer vertrouwd met de steeds wisselende gedachten, emoties en ervaringen die horen bij het leven. Een belangrijk aspect hiervan is de bewustwording van de eigen automatische (reactie)patronen. 

Het stil staan bij de ervaringen in het hier en nu, zonder deze te veroordelen, geeft ruimte om op een meer accepterende manier om te gaan met stress of andere lichamelijke en psychische klachten. Het gaat erom steeds weer te oefenen om meer te “zijn” in plaats van te “doen”. Het beoefenen van mindfulness is in die zin meer een manier van leven dan een methode op zichzelf.